Bu kasım dünyanın gözü Antalya’da. 9 Kasım’da başlayan COP31 İklim Zirvesi’nde 196 ülkenin heyetleri, devlet başkanları, bilim insanları ve yatırımcılar iki hafta boyunca aynı şehirde buluşuyor. Hepsinin aradığı cevap aynı: İklim krizine karşı yıllardır verilen sözler nasıl gerçeğe dönüşecek?
İlk bakışta bu, diplomatların ve hükümetlerin konusu gibi görünebilir. Ama yakından baktığınızda masadaki her başlığın bir ucunun girişimcilik dünyasına dokunduğunu görürsünüz. Çünkü sözleri uygulamaya dönüştürecek olan şey, büyük ölçüde yeni teknolojiler ve onları geliştiren girişimler.
COP31 nedir ve neden Antalya’da?
COP, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf ülkelerin her yıl bir araya geldiği Taraflar Konferansı. Kyoto Protokolü de Paris Anlaşması da bu toplantılarda doğdu. COP31 Antalya, bu konferansın 31’incisi ve Türkiye zirveye ilk kez ev sahipliği yapıyor.
Konferans 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya EXPO Center’da gerçekleşiyor. 11-12 Kasım’daki Dünya Liderleri Zirvesi’ne en az 60 ülkeden devlet başkanı düzeyinde katılım bekleniyor. Zirvenin maskotu da Akdeniz kıyılarının tanıdık yüzü: Caretta.
Bu zirveyi farklı kılan ne?
COP31, iklim müzakereleri tarihinde ilk kez denenen bir modelle yapılıyor. Türkiye ve Avustralya zirveye birlikte aday olmuştu. Kasım 2025’te Brezilya’daki COP30’da iki ülke görevi paylaşmaya karar verdi. Türkiye, COP31 Başkanı ve ev sahibi olarak zirveyi düzenliyor ve eylem gündemini yürütüyor. Avustralya ise müzakereleri yönetiyor.
Zirvenin ana mesajı da en az bu model kadar dikkat çekici: “Taahhütlerden uygulamaya.” Yani artık yeni sözler vermekten çok, verilen sözleri projeye, yatırıma ve somut adımlara dönüştürmek konuşulacak.
Antalya’da masada neler var?
Gündemin en ağır başlığı yine finansman. İklim krizine karşı dönüşüm, ciddi bir kaynak gerektiriyor ve bu kaynağın nereden, nasıl geleceği her zirvenin en çetin tartışması. COP30’da gelişmekte olan ülkelere yönelik uyum finansmanının 2035’e kadar en az üç katına çıkarılması çağrısı yapılmıştı; Antalya’da bu çağrının nasıl hayata geçeceği konuşulacak.
Finansmanın yanında enerji dönüşümü ve elektrifikasyon, iklim değişikliğine uyum, döngüsel ekonomi ve atık yönetimi, gıda güvenliği ve su verimliliği de öne çıkan başlıklar arasında. Türkiye’nin yürüttüğü eylem gündeminin bir hedefi ise ülkelerin iklim hedeflerini yatırım yapılabilir projelere dönüştürmek ve özel sermayeyi bu projelere yönlendirmek.
Peki girişimciler için ne değişiyor?
Kısa cevap: İklim artık sadece bir çevre konusu değil; maliyet, rekabet ve pazar meselesi.
Bunun en somut örneği Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, kısaca SKDM. 1 Ocak 2026’dan itibaren demir-çelik, çimento, alüminyum ve gübre gibi sektörlerde AB’ye ihracat yapan şirketler için karbon, doğrudan bir maliyet kalemine dönüştü. Bu şirketlerin artık ürünlerinin karbon ayak izini ölçmesi, raporlaması ve bedelini ödemesi gerekiyor. Türkiye de bu düzenlemeden en çok etkilenecek ülkeler arasında gösteriliyor.
Üstelik değişim sadece sınırın ötesinde değil. Temmuz 2025’te kabul edilen İklim Kanunu ile Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefi yasal bir zemine kavuştu. Kanun, ulusal bir Emisyon Ticaret Sistemi kurulmasını da öngörüyor. Yani önümüzdeki yıllarda pek çok işletme emisyonlarını izlemek, raporlamak ve azaltmak zorunda kalacak.
Bütün bunlar tek bir şeye işaret ediyor: Karbonu ölçen, azaltan ve yöneten çözümlere duyulan ihtiyaç hızla büyüyor. Bu ihtiyacı karşılayacak olanların önemli bir kısmı ise bugün henüz küçük birer girişim.
Fırsat nerede?
Karbon ayak izini ölçen ve raporlayan yazılımlar, fabrikaların enerji tüketimini düşüren çözümler, atığı yeniden kaynağa dönüştüren iş modelleri, suyu ve toprağı daha verimli kullanan akıllı tarım teknolojileri, iklim risklerini önceden gören yapay zekâ uygulamaları… Hepsi COP31 masasında konuşulan sorunlara doğrudan cevap veriyor.
Zirvenin “uygulama” vurgusu, bu alanlarda çalışan girişimler için bir pencere aralıyor. Çünkü uygulama demek, sahada işleyen çözüm demek. Ve sahada işleyen çözümler, yatırımcıların da en çok aradığı şey.
BTM, COP31’de girişimcileriyle birlikte
Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM), COP31’e girişimcileriyle birlikte katılıyor. Bu kapsamda hayata geçirilen COP31 Yeşil Teknoloji Hızlandırma Programı ile yeşil teknoloji alanında çalışan 10 girişim destekleniyor. Programdaki 10 girişimin tamamı Antalya’da zirvede yer alacak. Böylece iklim krizine çözüm üreten yerli girişimler, dünyanın en büyük iklim buluşmasında kendi fikirlerini ve ürünlerini görünür kılma fırsatı yakalıyor.
Programdaki girişimler, iklim krizinin farklı yüzlerine çözüm üretiyor. ALGBIO sanayinin atık suyunu mikroalglerle arıtırken bacadan çıkan karbondioksiti de yakalıyor. Gristek lavabolardan gelen gri suyu yerinde arıtıp yeniden kullanıma kazandırıyor. Harcy PET şişeleri, Tigerwood ise atık içecek kartonlarını yapı malzemesine dönüştürüyor. Chitolastic deniz ürünü atıklarından biyoplastik hammaddesi, Vegg Foods nohut kırığından bitki bazlı gıdalar üretiyor. G&D Soğutma fabrikalardaki atık ısıyı soğutmaya çeviriyor; Fan Morph binalar için güneşe ve rüzgâra göre kendini ayarlayan bir cephe geliştiriyor. ALL Smart Waste belediyelerin atık toplama rotalarını yapay zekâyla optimize ediyor, Ecologica Sustainability de şirketlerin karbon ayak izini ölçüp yönetmesine yardımcı oluyor.
İstanbul Ticaret Odası’nın kurduğu Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi bünyesindeki BTM TEKMER, 2025 başından bu yana teknoloji odaklı girişimlere ev sahipliği yapıyor. Ofis ve mentorluk desteğinin yanında, AR-GE mevzuatındaki vergisel teşviklerden yararlanma imkânı da sunuyor. Bunların hepsi; binlerce girişimciden oluşan bir topluluğun, yatırımcı ilişkilerinin ve uluslararası bağlantıların üzerine kurulu.
COP31 ile birlikte iklim çözümlerine duyulan ihtiyaç her zamankinden daha görünür. Karbon ölçümünden enerji verimliliğine, döngüsel ekonomiden akıllı tarıma kadar bu alanlarda bir fikriniz ya da ürününüz varsa, onu büyütmek için doğru zaman şimdi.
